Zikavirus

Zikavirus infectie is een ziekte die door het zika virus (ZIKV) wordt veroorzaakt. Dit virus wordt door muggen overgebracht.

Wat zijn de symptomen van het zikavirus?

De incubatieperiode (tijd tussen de besmetting en de eerste klachten) is niet exact bekend maar wordt geschat tussen de 3 en 12 dagen. De meeste mensen herstellen volledig zonder ernstige problemen. In de meeste gevallen (ca. 75%) verloopt een zikavirus infectie zonder, of met slechts heel milde ziekte verschijnselen. Ontstaat er wel een duidelijk ziektebeeld, dan zijn er een of meer van de volgende klachten: acute koorts, conjunctivitis (“ontstoken oog”), hoofdpijn, gevoelloosheid, spier- en gewrichtspijn vooral van handen en voeten, – huiduitslag. Pijn achter de ogen, misselijkheid, braken en diarree kunnen ook voorkomen.

Waar komt ZIKV op dit moment voor?

Op dit moment komt het zikavirus voor in grote delen van Midden- en Zuid-Amerika en het Caribisch gebied. Deze situatie kan wijzigen: zie voor actuele informatie de informatiepagina van het RIVM.

Hoe raakt u besmet met het zikavirus?

ZIKV wordt overgebracht door muggen van de familie Aedes. Dit zijn dezelfde muggen die ook ziekten als Dengue en Chikungunya overbrengen.  Deze muskieten raken besmet met het zikavirus als zij apen of mensen steken die besmet zijn met het virus en brengen het dan – door te steken – over naar anderen. Deze muskieten komen zeker ook voor in verstedelijkte gebieden en zijn vooral overdag actief (en niet ’s nachts zoals de malariamuskiet). ZIKV wordt niet overgebracht door sociaal contact, handen geven, hoesten en niezen, toiletten, voedsel, en voorwerpen of oppervlakken.

Wel zijn er nu wereldwijd enkele gevallen van seksuele overdracht gemeld. In alle gevallen ging het om overdracht door mannen die ziekteverschijnselen hadden. Over de mate en duur van besmettelijkheid door seksueel contact is nog veel onduidelijkheid.

Zikavirus en zwangerschap

Mogelijk bestaat er een relatie tussen een infectie met het ZIKV en microcefalie van de ongeboren baby tijdens de zwangerschap (vooral als de moeder in het eerste trimester van de zwangerschap een ZIKV infectie doormaakt). Microcefalie is een ernstige aanlegstoornis van de hersenen van de ongeboren baby. Een mogelijke relatie tussen ZIKV en microcefalie wordt vermoed op grond van statistische overwegingen, maar is wetenschappelijk nog niet bewezen. Met name in Brazilië wordt onderzoek gedaan, onder andere door de WHO, naar een mogelijk oorzakelijk verband tussen ZIKV en microcefalie.

Hoe voorkomt u een zikavirus infectie?

1. Algemeen: met name overdag goede antimuggenmaatregelen toepassen:

  • Kleding: zoveel mogelijk lange kleding dragen (lange mouwen, lange broek, sokken, dichte schoenen;
  • DEET (Muggenmelk): Overdag zorgvuldig en volgens voorschrift de muggenmelk (DEET) toepassen:
    • Voldoende DEET op alle onbedekte huiddelen aanbrengen;
    • DEET sterker dan 30% wordt niet aangeraden;
    • DEET t/m 30% mag maximaal zes keer per dag worden aangebracht.
  • Hotelkamer: De hotelkamer muggenvrij houden (ramen gesloten houden of met goede horren eventueel open, airconditioning gebruiken om de kamer koel te houden;
  • Ziekte na terugkeer: Bij koortsende ziekte in de twee weken na verblijf op een ZIKV bestemming altijd een arts raadplegen.

2. Zwangeren en mogelijk zwangeren: voor vrouwen die zwanger zijn, of mogelijk zwanger kunnen zijn is het advies voor bestemmingen waar Zikavirus voorkomt als volgt:

  • Overwegen of de reis naar landen waar Zika voorkomt noodzakelijk is en eventueel uitstel overwegen.
  • Gaat u wel, dan:
    • Alle bovengenoemde maatregelen strikt opvolgen;
    • DEET tot 30% mag gedurende de gehele zwangerschap worden gebruikt, liefst niet meer of langer dan nodig voor een goede bescherming;
    • Ook voor (mogelijk) zwangere vrouwen geldt: bij koortsende ziekte in de twee weken na verblijf op een ZIKV bestemming altijd een arts raadplegen.

3. Seksuele overdracht: Om overdracht van het virus via seksueel contact tegen te gaan wordt het volgende geadviseerd:

  • Algemeen: gebruik een condoom tijdens verblijf in een gebied waar zikavirus heerst.
  • Aan mannen die geen ziekteverschijnselen hebben (gehad):Gebruik een condoom gedurende minimaal twee maanden na terugkeer uit een gebied waar zikavirus heerst.
  • Aan mannen die een zikavirusinfectie hebben doorgemaakt:Gebruik een condoom gedurende 6 maanden na het verdwijnen van de ziekteverschijnselen.

Lees meer over insectenwerende maatregelen of bestel direct DEET online.

Bent u van plan om naar Midden-, Zuid-Amerika of het Caribisch gebied te reizen?

Als u naar Midden-, Zuid-Amerika of het Caribisch gebied op reis gaat moet u naast Zika ook rekening houden met de volgende veelvoorkomende ziektebeelden.

Indien u van plan bent om naar Midden-, Zuid-Amerika of het Caribisch gebied te reizen kunt u bij ons terecht voor alle benodigde vaccinaties en preventieve medicijnen.

Plan direct een afspraak in of bel naar: (0900) 109 109 6 (1 euro per gesprek).

Meest bezochte landen in Midden-, Zuid-Amerika en het Caribisch gebied

Engelstalige informatie